Nội dung chính
Rủi ro lộ thông tin cá nhân khi mua sắm trên các sàn thương mại điện tử đang gia tăng, đòi hỏi người dùng và cơ quan chức năng cùng hành động.
Tình trạng lộ dữ liệu trên các sàn thương mại điện tử
Nhiều khách hàng gần đây phản ánh rằng sau khi đặt hàng trên các nền tảng thương mại điện tử lớn, họ bị liên lạc bởi những người tự xưng là shipper và được yêu cầu chuyển tiền thanh toán qua tài khoản cá nhân. Các đối tượng này đã có được số điện thoại và địa chỉ giao hàng, chứng tỏ họ đã thu thập thông tin cá nhân trong quá trình đặt hàng.
Cách tội phạm mạng khai thác dữ liệu cá nhân
Theo thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi, Cục Phòng chống tội phạm công nghệ cao (Bộ Công an), các diễn đàn và nhóm kín trên mạng đang bán dữ liệu cá nhân của người dùng Việt Nam. Thông tin này sau đó được dùng để thực hiện các vụ lừa đảo “giả danh shipper”, “giả danh ngân hàng” hay “đánh cắp tài khoản”.
Phản hồi và biện pháp của Bộ Công an
“Chúng tôi sẽ tăng cường rà soát, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi mua bán trái phép dữ liệu cá nhân”, thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi khẳng định. Ngoài ra, cơ quan cũng khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ dữ liệu, không chia sẻ thông tin nhạy cảm một cách tùy tiện.
Hướng dẫn bảo vệ tài khoản cá nhân
- Đặt mật khẩu mạnh, kết hợp chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt; thay đổi mật khẩu định kỳ.
- Kích hoạt xác thực hai yếu tố (2FA) cho các tài khoản ngân hàng, ví điện tử và các nền tảng mua sắm.
- Không lưu trữ thông tin thẻ ngân hàng hay số CMND trên các trang không đáng tin cậy.
- Kiểm tra kỹ địa chỉ email và số điện thoại liên hệ trong email xác nhận đơn hàng.
Cập nhật thông tin về các thủ đoạn mới
Người dùng nên thường xuyên theo dõi các báo cáo an ninh mạng, tham gia các buổi hội thảo và đọc các tài liệu hướng dẫn từ cơ quan chức năng để nắm bắt kịp thời các kỹ thuật lừa đảo mới.
Khung pháp lý: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ 1/1/2026, tạo ra một hành lang pháp lý toàn diện. Luật quy định các tổ chức phải có chính sách bảo mật, đồng thời quy định mức phạt lên tới 5% doanh thu hàng năm hoặc 10 tỷ đồng đối với vi phạm nghiêm trọng.
Luật sư Hà Huy Phong cho biết, từ nay bảo vệ dữ liệu cá nhân không còn là “khuyến nghị” mà là “nghĩa vụ pháp lý”. Các vụ lừa đảo thực tế, như trường hợp ông bị lừa chuyển tiền vì kẻ gian biết thông tin mua sách của ông, chứng minh mức độ nguy hiểm khi dữ liệu cá nhân bị khai thác sai mục đích.
Kết luận
Việc lộ dữ liệu cá nhân trên các sàn thương mại điện tử không chỉ gây thiệt hại tài chính mà còn ảnh hưởng tới quyền riêng tư. Người dùng cần thực hiện các biện pháp bảo mật cơ bản, đồng thời báo cáo kịp thời cho cơ quan công an khi phát hiện rủi ro. Bảo vệ thông tin cá nhân là trách nhiệm chung của mỗi người và của nhà nước.
Bạn đã từng gặp tình huống tương tự? Hãy chia sẻ ý kiến và đăng ký nhận bản tin an ninh mạng để cập nhật những hướng dẫn mới nhất.
