Nội dung chính
Chuyển đổi số mở ra cách giám sát tần số vô tuyến mới
Cục Tần số vô tuyến điện đã phát hiện hơn 2.500 tàu không có giấy phép tần số chỉ bằng một thay đổi nhỏ trong quy trình dữ liệu.
Bối cảnh truyền thống và những hạn chế
Trước đây, khoảng 95% vi phạm tần số được phát hiện qua hệ thống kiểm soát kỹ thuật, phần còn lại nhờ thanh tra định kỳ. Phương pháp này không thể phủ sóng toàn bộ vùng biển, các khu vực sâu vùng xa và các đô thị có hạ tầng phức tạp, dẫn đến “khoảng trống giám sát”.
Như ông Lê Văn Tuấn, Cục trưởng Cục Tần số, đã nhận xét: “Hệ thống kiểm soát thực sự không với hết được. Nếu đi kiểm tra trực tiếp thì không có nhân lực”.
Giải pháp “giám sát bằng dữ liệu”
Ý tưởng bắt nguồn từ hội nghị năm 2018 do Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đề xuất: bắt đầu từ dữ liệu, phân tích để phát hiện bất thường và cảnh báo sớm. Cục Tần số đã kết nối cơ sở dữ liệu đăng kiểm tàu (Cục Đăng kiểm Việt Nam) với hệ thống cấp phép tần số và áp dụng công nghệ AI.
Trong giai đoạn thí điểm, dữ liệu của 2.561 tàu khách và du lịch được đối chiếu với danh sách cấp phép. Kết quả: 60% tàu không có giấy phép tần số, trong đó tỷ lệ cao nhất ở Quảng Ninh (84%), Hải Phòng (60%), An Giang (61%) và Đà Nẵng (58%).
Hiệu quả thực tiễn
Để xác thực, Cục Tần số cùng với Hải Phòng triển khai cuộc kiểm tra thực địa trên 10 doanh nghiệp, toàn bộ đều vi phạm, tổng cộng 500 phương tiện. Sau một tháng nhắc nhở và xử phạt (14 doanh nghiệp, tổng tiền phạt 250 triệu đồng), tỷ lệ doanh nghiệp làm thủ tục cấp phép tăng đáng kể.
Phương pháp không chỉ nhằm xử phạt mà còn tập trung vào nâng cao nhận thức tuân thủ. Các trường hợp nghi ngờ (khoảng 200 tàu) được chuyển cho Cục Đăng kiểm xử lý tiếp.
Bài học rút ra và triển khai mở rộng
Ông Tuấn tổng kết bốn bài học chính:
- Chuyển đổi số có thể phát hiện vi phạm mà không cần hệ thống kiểm soát phủ sóng toàn diện.
- Nhận diện và kết nối đúng nguồn dữ liệu là yếu tố quyết định thành công.
- Giám sát thực địa kết hợp xử phạt tạo áp lực mạnh mẽ thay đổi hành vi.
- Cơ chế phản hồi dữ liệu giúp các đơn vị tự cải tiến và chia sẻ kinh nghiệm.
Trong tương lai, Cục Tần số dự định mở rộng liên kết với dữ liệu tàu cá của ngành Nông nghiệp và các hệ thống ngoại vi khác, xây dựng nền tảng giám sát tần số trực tuyến toàn quốc.
Để biết thêm chi tiết về cách dữ liệu hỗ trợ quản lý tần số, đọc báo cáo đầy đủ tại Vietnamnet.
