Nội dung chính
Trong thời đại số, một câu hỏi đơn giản – “Bạn còn sống không?” – đã trở thành tiếng gọi cứu trợ cho hàng triệu người cô đơn ở Trung Quốc.
Hiện tượng cô đơn lan rộng trong xã hội Trung Quốc
Những tuần gần đây, một ứng dụng mang tên “Are You Dead” (Bạn đã chết chưa?) bất ngờ gây sốt trên App Store Trung Quốc, chạm đúng vào nỗi cô đơn âm ỉ của hàng triệu người dân. Ứng dụng yêu cầu người dùng đăng nhập mỗi ngày; nếu bỏ lỡ, hệ thống sẽ tự động gửi cảnh báo tới số liên hệ khẩn cấp đã được đăng ký.
Nhờ lan truyền mạnh mẽ trên các nền tảng xã hội như Weibo, ứng dụng nhanh chóng lên vị trí số một trong bảng xếp hạng ứng dụng trả phí tại Trung Quốc. Khi được truyền thông quốc tế đưa tin, lượng tải về tăng vọt, buộc nhà phát triển đổi tên thành Demumu và chuyển sang mô hình thu phí đăng ký.
Những con số đáng lo ngại
Theo Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, đến năm 2024 hơn 21% dân số (khoảng 300 triệu người) đã trên 60 tuổi. Hàng triệu người cao tuổi sống một mình khi con cái di cư lên các thành phố lớn. Đồng thời, số cặp đôi đăng ký kết hôn năm 2024 giảm xuống mức thấp nhất kể từ 1986, và tỷ lệ sinh tiếp tục giảm dù chính phủ đã triển khai nhiều chính sách khuyến sinh.
Áp lực tài chính, giá nhà đất, việc làm và triển vọng tương lai mờ mịt khiến tỷ lệ thất nghiệp thanh niên trong một thời kỳ cao điểm vượt 20%. Những yếu tố này tạo nên môi trường “empty‑nest elderly” và “youth isolation” đồng thời.
Demumu – Ứng dụng “Bạn còn sống không?”
Ứng dụng được mô tả trên App Store: “Một mình nhưng không cô đơn, an toàn bên cạnh bạn”. Đối tượng chính là nhân viên văn phòng độc thân, sinh viên xa nhà và những người chọn lối sống đơn độc.
Người dùng chia sẻ trên Weibo: “Lần đầu tiên có thứ gì đó quan tâm xem tôi còn sống hay không”. Một bình luận khác nhận được hàng chục nghìn lượt thích: “Điều đáng sợ nhất không phải là cô đơn, mà là biến mất mà không để lại dấu vết”.
Giải pháp công nghệ và thách thức xã hội
Giáo sư Stuart Gietel‑Basten, chuyên gia khoa học xã hội tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong, cho rằng hiện tượng này là “cảnh báo rõ ràng” về một xã hội đang mất cân bằng giữa tốc độ phát triển kinh tế và hạ tầng hỗ trợ tinh thần.
“Nếu một ứng dụng có thể ngăn một người chết trong cô đơn, hoặc ngăn một bi kịch tự tử chỉ bằng một kết nối nhỏ nhoi, thì đó là điều tích cực,” ông nói. “Nhưng công nghệ không thể – và không nên – thay thế hoàn toàn các tương tác xã hội có ý nghĩa.”
Bài học cho tương lai
Demumu không chỉ là một sản phẩm công nghệ; nó là lời nhắc nhở rằng trong một quốc gia giàu mạnh, sự cô đơn đã trở thành vấn đề cấu trúc, không còn là trải nghiệm cá nhân riêng lẻ. Khi một câu hỏi tưởng chừng ghê rợn – “Bạn còn sống không?” – trở thành sự quan tâm hiếm hoi mà nhiều người đang chờ đợi, chúng ta cần nhìn nhận lại vai trò của cộng đồng, gia đình và chính sách công trong việc giảm thiểu rủi ro xã hội.
Đối với người đọc, hãy suy ngẫm: Bạn có thể làm gì để giúp người xung quanh không cảm thấy cô đơn? Hãy chia sẻ câu chuyện này và cùng nhau tạo ra một mạng lưới hỗ trợ thực sự.
