Nội dung chính
Để thực hiện vai trò dẫn dắt và tạo giá trị cho nền kinh tế số, Cục Tần số vô tuyến điện và Cục Viễn thông phải thành lập các phòng nghiên cứu phát triển thị trường ngay trong năm 2026.
1. Tại sao cần “phòng nghiên cứu”?
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh tại hội nghị triển khai chương trình công tác năm 2026 rằng kinh tế số Việt Nam đang tăng trưởng khoảng 30% mỗi năm nhưng hạ tầng số chỉ tăng 1‑2%, một mô hình không bền vững. Các nhà mạng hiện tập trung vào tăng thuê bao, trong khi vai trò quản lý vẫn còn “cách cũ”.
2. Mô hình phòng Lab + Sandbox
Để chuyển từ “đào đất, lắp ăng-ten” sang “nghiên cứu phát triển”, Bộ trưởng yêu cầu thành lập ngay các phòng Lab quy mô lớn (khoảng 20 triệu USD). So với mức 10 triệu USD mà doanh nghiệp thường ngại, ngân sách nhà nước sẽ giúp tạo môi trường thử nghiệm an toàn.
Song song với đó, cơ chế Sandbox sẽ cho phép doanh nghiệp triển khai mô hình mới mà không bị rào cản pháp lý ngay lập tức. Khi Lab và Sandbox hợp lực, cơ quan quản lý có thể dẫn dắt xu hướng công nghệ, giảm lãng phí và tối ưu đầu tư hạ tầng.
3. Đấu giá tần số – Đổi mới tiêu chí
Từ năm 2026, tiêu chí đấu giá tần số sẽ không còn chỉ tính “giá trị thu về” mà phải xét đến lợi ích kinh tế xã hội tổng thể. Doanh nghiệp cam kết phủ sóng nhanh, rộng sẽ được giảm giá, giúp họ duy trì nguồn lực đầu tư mạng lưới.
4. Nhiệm vụ chi tiết của các đơn vị trong năm 2026
4.1 Vụ Bưu chính
Hướng tới “bưu chính số” và logistics dựa trên nền tảng drone, mở rộng không gian tăng trưởng ít nhất 4 lần. Mục tiêu: đến 2035, bưu chính phải lớn hơn viễn thông.
4.2 Cục Viễn thông
Chuyển từ quản lý mạng sang quản lý hạ tầng số quốc gia (Internet, trung tâm dữ liệu, Cloud, AI). Từ quản lý hành chính sang kiến tạo cạnh tranh cho “viễn thông thế hệ mới”.
Hai chỉ tiêu then chốt: phổ cập 100% smartphone và phủ sóng di động 99% dân số với tốc độ trung bình 200 Mbps (tối thiểu 100 Mbps ở vùng sâu). Hoàn thành sẽ tăng GDP thêm 1‑2%.
4.3 Cục Tần số vô tuyến điện
Chuyển từ cấp phép tần số sang quản trị tài nguyên tần số, từ quản lý tĩnh sang quản lý linh hoạt, từ kỹ thuật sang kiến tạo thị trường và chuẩn mực quốc gia.
4.4 Các đơn vị khác
• Cục Bưu điện Trung ương: chuyển sang hạ tầng số phục vụ Đảng‑Chính phủ, bảo mật mạng riêng.
• Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC): trở thành “kiến trúc sư” hạ tầng Internet, mở rộng Internet Exchange để giữ lưu lượng trong nước.
• Quỹ Dịch vụ Viễn thông công ích: từ phủ sóng thoại sang dịch vụ số cơ bản, đảm bảo tốc độ tối thiểu 100 Mbps cho mọi khu vực.
5. Yêu cầu về nhân lực & tinh thần
Bộ trưởng khẳng định: “Các đơn vị phải chuyển đổi số 100 %, đưa mọi hoạt động lên môi trường số, sử dụng AI để nâng cao hiệu suất, đồng thời duy trì kỷ luật và đạo đức nghề nghiệp.”
Đây là bước ngoặt quyết định cho nền kinh tế số Việt Nam, giúp hạ tầng viễn thông không chỉ “chạy” mà còn đáng tin cậy khi 30‑50% GDP phụ thuộc vào Internet.
