Nội dung chính
Doanh nghiệp Mỹ được miễn nộp thuế tối thiểu toàn cầu, mở ra một chương mới trong tranh luận thuế quốc tế.
Thỏa thuận mới giữa Mỹ và OECD
Theo thông báo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) vào ngày 5/1, gần 150 quốc gia đã đồng ý cho phép các công ty đa quốc gia có trụ sở tại Hoa Kỳ được miễn thuế tối thiểu toàn cầu. Thỏa thuận này được đàm phán trực tiếp giữa chính quyền Tổng thống Donald Trump và các thành viên G7, đánh dấu một bước ngoặt trong quan hệ thuế đa phương.
Thuế tối thiểu toàn cầu là gì?
Thuế tối thiểu toàn cầu (Global Minimum Tax) là sáng kiến của OECD nhằm ngăn chặn cuộc đua giảm thuế suất giữa các quốc gia. Khi một công ty có doanh thu trên 750 triệu euro, mức thuế tối thiểu 15% sẽ được áp dụng, bất kể công ty có hoạt động thực tế ở đâu. Điều này cho phép các quốc gia nơi sản phẩm hoặc dịch vụ được tiêu thụ có quyền đánh thuế, giảm thiểu việc chuyển lợi nhuận sang các “thiên đường thuế”.
Đối tượng áp dụng và mức thuế
Thỏa thuận được thống nhất vào tháng 10/2021 và đã được thực thi bởi Liên minh châu Âu, Anh và nhiều quốc gia khác. Tuy nhiên, Mỹ chưa thông qua luật nội địa để thực hiện cam kết, khiến việc miễn trừ này trở nên khả thi sau khi Tổng thống Trump ký ghi nhớ vào ngày 20/1/2025.
Nguyên nhân và bối cảnh chính trị
Cựu Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen đã là người thúc đẩy mạnh mẽ thuế tối thiểu toàn cầu từ năm 2021. Tuy nhiên, Quốc hội Mỹ chưa từng thông qua luật để thực hiện cam kết này. Khi Trump trở lại Nhà Trắng, ông đã ký ghi nhớ tuyên bố thỏa thuận, tuy không có giá trị pháp lý trong nước, nhưng tạo tiền đề cho việc miễn trừ các công ty Mỹ.
Phản ứng từ các bên liên quan
Theo AP, việc miễn trừ này làm suy yếu đáng kể mục tiêu của thỏa thuận, vốn nhằm ngăn các tập đoàn như Apple, Nike dùng các thủ thuật kế toán để chuyển lợi nhuận sang Bermuda, Quần đảo Cayman và các khu vực có thuế suất gần bằng không. Zorka Milin, Giám đốc chính sách FACT Coalition, cảnh báo: “Thỏa thuận này có nguy cơ xói mòn gần một thập kỷ tiến bộ toàn cầu về thuế doanh nghiệp, cho phép các công ty Mỹ lớn nhất tiếp tục lợi dụng thiên đường thuế.”
Ngược lại, các nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội Mỹ hoan nghênh quyết định. Chủ tịch Ủy ban Tài chính Thượng viện Mike Crapo và Chủ tịch Ủy ban Thuế Hạ viện Jason Smith cho rằng đây là “cột mốc quan trọng giúp đặt Mỹ lên trên hết và đảo ngược sự nhượng bộ thuế toàn cầu của chính quyền Biden”.
Hệ lụy và triển vọng
Miễn trừ này có thể tạo ra khoảng trống trong nỗ lực đồng bộ thuế toàn cầu, khiến các quốc gia khác phải xem xét lại cơ chế áp thuế và tăng cường các biện pháp chống chuyển lợi nhuận. Đồng thời, nó cũng đặt ra câu hỏi về tính công bằng và bền vững của hệ thống thuế đa phương trong bối cảnh chính trị nội địa Mỹ vẫn còn biến động.
Phiên An (theo AP)
