Nội dung chính
Việt Nam lần đầu tiên vượt mốc 5 tỷ USD xuất khẩu hạt điều, mở ra tiềm năng tăng trưởng nhưng đồng thời đặt ra câu hỏi về hiệu quả kinh tế và phát triển bền vững.
Kỷ lục mới: hơn 5 tỷ USD doanh thu từ hạt điều
Theo số liệu của Cục Hải quan, năm 2025 xuất khẩu hạt điều dự kiến đạt 766.600 tấn, mang về hơn 5,2 tỷ USD – tăng 5,7% về khối lượng và 20,4% về giá trị so với năm 2024. Đây là lần thứ ba liên tiếp ngành điều thiết lập kỷ lục kim ngạch, khẳng định vị thế quan trọng trong cơ cấu nông sản xuất khẩu của Việt Nam.
Thị trường xuất khẩu chuyển dịch mạnh mẽ
Lần đầu tiên, Trung Quốc vượt Hoa Kỳ trở thành thị trường lớn nhất với kim ngạch 1,115 tỷ USD, tiếp sau Hoa Kỳ (975 triệu USD) và Hà Lan (495 triệu USD). Sự thay đổi này phản ánh xu hướng tiêu thụ ngày càng tăng ở châu Á và khả năng thích ứng linh hoạt của doanh nghiệp Việt Nam trước biến động toàn cầu.
Công nghệ và năng suất: Động lực tăng trưởng
Ông Phạm Văn Công, Chủ tịch Vinacas, nhấn mạnh việc áp dụng công nghệ tự động tách vỏ (từ 2010) đã nâng năng suất, giảm chi phí và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Nhờ cơ giới hoá, hạt điều Việt Nam đã khẳng định sức cạnh tranh tại các thị trường khó tính như Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc và Nhật Bản.
Thách thức nguồn nguyên liệu
Ngành điều vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu nguyên liệu: năm 2025 nhập khẩu hơn 2,9 triệu tấn hạt điều thô (≈4,5 tỷ USD), trong khi nguồn cung nội địa chỉ đáp ứng khoảng 10% nhu cầu. Giá nguyên liệu tăng do chính sách xuất khẩu của các nước châu Phi và Campuchia đã làm giảm lợi nhuận, khiến một số doanh nghiệp nhỏ gặp lỗ và phải đóng cửa.
Chiến lược nâng giá trị gia tăng
Vinacas đề xuất phát triển vùng trồng nội địa tại Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, đồng thời nghiên cứu giống mới có năng suất cao. Bên cạnh đó, hiệp hội khuyến khích doanh nghiệp tập trung vào các sản phẩm chế biến sâu (bơ, sữa hạt điều) để tăng giá trị gia tăng và giảm phụ thuộc vào kim ngạch xuất khẩu nguyên liệu.
Nhìn về tương lai 2026 và các năm tiếp theo
Những dự báo cho 2026 cho thấy nhu cầu tiêu thụ hạt điều sẽ tiếp tục tăng ở Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga, các nước Bắc Âu và ASEAN. Khi kết hợp công nghệ chế biến hiện đại với chiến lược nguồn nguyên liệu ổn định, Việt Nam có thể duy trì vị trí “số 1 thế giới” không chỉ về kim ngạch mà còn về lợi nhuận thực tế.
Hãy chia sẻ quan điểm của bạn: Bạn nghĩ yếu tố nào sẽ quyết định thành công bền vững của ngành hạt điều Việt Nam?
