Nội dung chính
Trung Quốc đã củng cố vị thế dẫn đầu toàn cầu về xe điện, khiến các nhà sản xuất ô tô quốc tế phải đối mặt với áp lực chưa từng có.
Thị phần xe điện và hybrid ở Trung Quốc năm 2024
Trong năm vừa qua, gần 13 triệu xe điện và hybrid được bán tại Trung Quốc, chiếm tới 54% tổng thị phần ô tô. Các thương hiệu nội địa như BYD và Geely, cùng với các nhà sản xuất mới nổi, đã nắm giữ khoảng hai phần ba thị phần xe điện, trong khi Tesla chỉ chiếm khoảng 5% (≈626.000 xe).
Lợi thế cạnh tranh của các hãng Trung Quốc
Theo Cui Dongshu, Tổng thư ký Hiệp hội Xe khách Trung Quốc (CPCA), các công ty nội địa thường nhanh hơn trong việc cập nhật tính năng thông minh và ra mắt mẫu xe mới. Điều này tạo ra lợi thế rõ rệt so với các thương hiệu ngoại khi người tiêu dùng ưu tiên công nghệ kết nối và giá cả hợp lý.
Áp lực lên các nhà sản xuất ngoại
Xiao Feng, nhà phân tích tại CLSA, dự báo rằng thị phần xe điện và hybrid sẽ lên tới 75% vào năm 2028, có khả năng đẩy hầu hết các hãng ngoại ra khỏi thị trường nội địa vào năm 2030, ngoại trừ một số ít như Tesla, Toyota và Volkswagen.
Tại Mỹ, các thay đổi quy định và nhu cầu yếu đang khiến các OEM như General Motors và Ford ghi nhận lỗ hàng chục tỷ USD trong mảng xe điện. GM dự tính sẽ chịu lỗ 1,1 tỷ USD trong quý IV/2025 tại Trung Quốc.
Chính sách hỗ trợ và chương trình đổi xe
Chính phủ Trung Quốc tăng trợ cấp mua xe điện lên khoảng 2.900 USD và đã hỗ trợ hơn 11,5 triệu giao dịch đổi xe cũ lấy xe mới trong năm 2025. Tuy nhiên, ngân sách địa phương cạn kiệt khiến doanh số giảm 14% trong tháng 12, chỉ còn 2,3 triệu xe bán ra.
Chiến lược của các OEM ngoại
Volkswagen đang chuẩn bị ra mắt một loạt mẫu xe được thiết kế tại Trung Quốc để lấy lại thị phần. Toyota xây dựng nhà máy sản xuất xe điện Lexus tại Thượng Hải, trong khi GM và Ford tái cấu trúc các nhà máy và chuyển hướng sang xuất khẩu để giảm áp lực dư thừa năng lực.
Triển vọng tới 2030
Theo Cox Automotive, doanh số xe điện Trung Quốc năm 2024 đạt 7,9 triệu xe – gấp sáu lần dự báo 1,3 triệu xe ở Mỹ vào năm 2025. Nếu xu hướng duy trì, các hãng ngoại sẽ phải tái định vị chiến lược, tập trung vào các phân khúc cao cấp hoặc hợp tác với các nhà sản xuất nội địa.
Nhìn chung, tốc độ tăng trưởng chậm nhất trong ba năm qua (4% lên 23,7 triệu xe) vẫn cho thấy thị trường ô tô Trung Quốc còn tiềm năng lớn, đặc biệt khi các chính sách hỗ trợ vẫn được duy trì.
